Welke zorgverleners zijn belangrijk bij kanker?
Kankerzorg is multidisciplinaire zorg. Dit betekent dat er meerdere soorten zorgverleners (disciplines) betrokken zijn bij de diagnostiek en behandeling van een kankersoort. Welke disciplines dat zijn, verschilt per kankersoort.
Hieronder noemen we de zorgverleners die bij veel kankersoorten een grote rol hebben. Wij vinden het belangrijk dat deze zich specialiseren in één of enkele kankersoorten. Zo kunnen zij veel ervaring opdoen en blijven ze goed op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen.
Verpleegkundig specialist
Een verpleegkundig specialist is een verpleegkundige die een aanvullende opleiding heeft gevolgd om zelfstandig bepaalde medische handelingen te mogen doen. Hij/zij ziet patiënten zelfstandig en mag zelf diagnosticeren, behandelen, medicatie voorschrijven en neemt hierbij taken over van een medisch specialist. Ook mag de verpleegkundig specialist een aantal voorbehouden handelingen, zoals endoscopieën en katheterisaties uitvoeren. Bovendien kan hij/zij het vast aanspreekpunt zijn voor kankerpatiënten.
Oncologie-verpleegkundige
Dit is een verpleegkundige die gespecialiseerd is in kanker. De oncologieverpleegkundige begeleidt je, geeft antwoord op je vragen en biedt emotionele steun. De oncologie-verpleegkundige kan het vast aanspreekpunt zijn voor kankerpatiënten.
Chirurg-oncoloog, gynaecoloog, uroloog
Deze arts doet de operatie. Als je kanker hebt aan de vrouwelijke geslachtsorganen (gynaecologische kanker) is er geen chirurg betrokken, maar een gynaecoloog. Die doet dan de operatie. Als je kanker hebt aan de mannelijke geslachtsorganen, aan de blaas of de nieren, is er geen chirurg betrokken, maar een uroloog. Dan doet de uroloog de operaties.
Radiotherapeut (bestralingsarts)
Deze arts beoordeelt of bestraling nodig is en maakt het bestralingsplan.
Internist-oncoloog/medisch oncoloog, longarts, hematoloog
Deze arts geeft chemotherapie, anti-hormonale therapie, immunotherapie en doelgerichte therapie. Hij of zij is de hoofdbehandelaar bij uitgezaaide kanker. Als je longkanker hebt, dan krijg je deze zorg van de longarts. Hij of zij is dan ook je hoofdbehandelaar. Als je een bloed- of lymfeklierkanker hebt, dan krijg je deze zorg van de hematoloog. Hij of zij is dan ook je hoofdbehandelaar.
Radioloog
Deze arts beoordeelt de onderzoeken, zoals de röntgenfoto’s, echo’s en MRI-scans, en doet hierbij de punctie en biopsie. Een interventieradioloog kan ook behandelingen uitvoeren door tumoren te verhitten of bevriezen.
Nucleair geneeskundige
Deze geneeskundige beoordeelt de PET-CT-scan of andere onderzoeken op de afdeling nucleaire geneeskunde.
Patholoog
Deze arts doet onderzoek op de weggenomen cellen en weefsels van de biopsie, punctie en de operatie.
Klinisch geneticus
Deze arts doet onderzoek bij erfelijke aanleg voor kanker, of een vermoeden daarvan.
Fertiliteitsarts
Deze arts bespreekt met je de kans op onvruchtbaarheid, jouw eventuele kinderwens en hoe je je vruchtbaarheid misschien kunt behouden. Vrouwen kunnen hiervoor ook verwezen worden naar een gynaecoloog. Mannen kunnen hiervoor ook verwezen worden naar een uroloog.
Dermatoloog
De dermatoloog heeft een centrale rol bij de diagnostiek, behandeling en follow-up van huidkanker. Daarbij gaat het onder andere om het beoordelen van verdachte huidafwijkingen, het verrichten van diagnostiek zoals dermatoscopie en huidbiopten, en de behandeling en follow-up van verschillende vormen van huidkanker. Afhankelijk van het type huidkanker en het stadium kan de dermatoloog zelf opereren of samenwerken met andere specialismen. Dit geldt bijvoorbeeld bij uitgebreide, complexe, of uitgezaaide melanomen.
Overige medisch specialisten
Afhankelijk van de kankersoort kunnen mensen ook met andere artsen te maken krijgen, zoals een dermatoloog voor kanker aan de huid, een MDL-arts voor kanker aan het spijsverteringskanaal, de KNO-arts en kaakchirurg voor kanker in het hoofd-halsgebied, een neuroloog voor kanker in de hersenen, een endocrinoloog voor kanker aan de schildklier en een plastisch chirurg voor bijvoorbeeld hersteloperaties.
Overige zorgverleners
Ook voor ondersteunende zorg kan het belangrijk zijn dat je bij een gespecialiseerde diëtist, fysiotherapeut, ergotherapeut, psycholoog of andere ondersteunde zorgverlener komt.
Het multidisciplinair overleg (MDO)
Bij de behandeling van kanker zijn verschillende specialisten betrokken: artsen en verpleegkundigen. Ze bespreken met elkaar de uitslagen van het onderzoek (diagnostiek) en bepalen per patiënt het precieze stadium van de ziekte. Vervolgens bespreken ze wat voor deze patiënt de beste behandelopties zijn. Dit overleg heet het multidisciplinair overleg (MDO). Wij vinden het belangrijk dat alle artsen die deelnemen aan dit MDO gespecialiseerd zijn in de kankersoort die ze bespreken. Deze artsen zijn het beste op de hoogte van alle mogelijke behandelingen en wetenschappelijk onderzoek (trials) waarvoor patiënten in aanmerking kunnen komen.